Một trong những vấn đề phổ biến mà người dùng máy in 3D gặp phải là mẫu in không dính chặt vào bàn in, dẫn đến việc hỏng lớp đầu tiên. Nếu lớp đầu tiên gặp sự cố, toàn bộ quá trình in sẽ không thành công vì lớp này đóng vai trò là nền tảng của toàn bộ mô hình và quyết định cách các lớp tiếp theo bám vào nhau. Ngay cả khi bạn sở hữu một trong những máy in 3D tốt nhất, nếu cài đặt không chính xác, bạn vẫn có thể gặp vấn đề và bản in có thể thất bại. Dưới đây là một số biện pháp quan trọng giúp bạn khắc phục lỗi mẫu in không bám dính tốt vào bàn in.
1. Bước 1: Làm Sạch Bề Mặt Bàn In Của Máy In 3D
Nếu bàn in của máy in 3D có bụi bẩn, dầu mỡ hoặc thậm chí là sợi filament thừa dính lại, nó có thể khiến mẫu in không bám dính tốt. Bạn nên thường xuyên vệ sinh bàn in trước và sau mỗi lần in 3D.
Bạn có thể sử dụng khăn không xơ hoặc bàn chải mềm để lau sạch các hạt bụi trên bề mặt bàn in. Nếu nhận thấy có dấu vết dầu mỡ, hãy dùng cồn isopropyl để làm sạch. Đối với các mẩu filament cứng đầu còn bám lại, bạn có thể dùng dao cạo đi kèm máy in để cạo sạch, sau đó lau lại bằng khăn mềm.
Nếu vẫn còn bụi bẩn hoặc sợi nhựa li ti, bạn có thể sử dụng băng keo để loại bỏ chúng. Cách làm như sau: dùng một dải băng keo dán lên bề mặt bàn in từ đầu này sang đầu kia, đảm bảo miết chặt mép để băng keo dính chắc. Sau đó, từ từ bóc băng keo ra, nó sẽ kéo theo những hạt bụi nhỏ còn sót lại trên bề mặt bàn in. Sau khi vệ sinh, đảm bảo bàn in đã khô hoàn toàn trước khi bắt đầu in 3D.
2. Bước 2: Cân Chỉnh Đúng Mặt Bàn In Của Máy In 3D
Bàn in không được căn chỉnh đúng cách là một trong những nguyên nhân chính gây ra sự cố trong quá trình in 3D. Nếu mặt bàn không được cân bằng tốt, khoảng cách giữa đầu phun và bàn in có thể thay đổi ở các vị trí khác nhau, dẫn đến lớp đầu tiên không đồng đều và độ bám dính kém.
Bạn có thể căn chỉnh bàn in 3D theo cách thủ công hoặc sử dụng tính năng tự động cân chỉnh nếu máy in 3D của bạn hỗ trợ. Sau khi căn chỉnh bàn in, bạn cũng cần đảm bảo rằng độ cao của đầu phun so với bàn in là chính xác. Nó không nên quá xa hoặc quá gần. Bạn có thể điều chỉnh thông số z offset để cài đặt khoảng cách này một cách phù hợp.
>>> Tham khảo ngay các loại máy in 3D TPHCM bán chạy nhất hiện nay
3. Bước 3: Điều Chỉnh Nhiệt Độ Phù Hợp
Bạn cần điều chỉnh nhiệt độ của bàn in và đầu phun nếu nghi ngờ rằng chúng là nguyên nhân khiến mẫu in không bám dính tốt. Khi bàn in được làm nóng đến nhiệt độ phù hợp trước khi in và trong lớp đầu tiên, nó sẽ giúp mẫu in bám chặt hơn vào bề mặt.
Mỗi loại vật liệu in 3D yêu cầu nhiệt độ khác nhau. Bạn cần biết nhiệt độ in cụ thể của vật liệu bạn đang sử dụng và điều chỉnh nó trong phần mềm slicer. Trong Cura, bạn có thể tìm kiếm cài đặt nhiệt độ và điều chỉnh cho phù hợp.
Ngoài ra, khi bạn thêm máy in vào phần mềm slicer, nó thường đi kèm với các cấu hình được thiết lập sẵn, giúp bạn không cần điều chỉnh quá nhiều. Bạn chỉ cần kiểm tra lại xem nhiệt độ in và loại vật liệu đã đúng chưa. Nếu bạn đang sử dụng một loại filament mới, bạn có thể in thử một mô hình temperature calibration tower để tìm cài đặt nhiệt độ lý tưởng.
Khi điều chỉnh nhiệt độ, hãy đảm bảo rằng tốc độ quạt ban đầu được đặt ở mức thấp nhất, tức là 0.
Tốc độ quạt thấp ở lớp đầu tiên giúp hạn chế việc làm nguội quá nhanh, tránh hiện tượng cong vênh (warping) và các vấn đề khác.
4. Bước 4: Giảm Tốc Độ In Lớp Đầu Tiên
Bạn có thể giảm tốc độ in của lớp đầu tiên để giúp mẫu in có đủ thời gian bám chặt hơn vào bàn in. Điều này giúp hạn chế tình trạng cong vênh (warping) và giảm nguy cơ dịch chuyển của mẫu in trong quá trình in.
Bạn có thể đặt tốc độ in lớp đầu tiên ở mức 20-25 mm/s nếu tốc độ in thông thường của bạn khoảng 50-60 mm/s. Nếu sử dụng phần mềm Cura slicer, bạn có thể tìm cài đặt này trong phần Speed.
Ngoài ra, bạn cũng nên chú ý đến tốc độ di chuyển (travel speed) của lớp đầu tiên, tức là tốc độ di chuyển của đầu phun khi không đùn nhựa. Sử dụng tốc độ thấp hơn để tránh làm xô lệch các lớp nhựa đã in trên bàn in.
5. Bước 5: Sử Dụng Chất Kết Dính
Có nhiều loại chất kết dính khác nhau, nhưng bạn nên chọn loại dễ sử dụng, dễ làm sạch và không bám quá chặt vào bàn in đến mức gây hư hỏng khi gỡ bỏ.
Một lựa chọn phổ biến là keo dán Magigoo, loại keo này có nhiều phiên bản phù hợp với các loại vật liệu khác nhau và có thể dùng trên nhiều bề mặt. Cách sử dụng rất đơn giản: chỉ cần lắc đều, sau đó ấn nhẹ và bôi keo lên bề mặt bàn in.
Ngoài keo dán, bạn cũng có thể sử dụng băng keo xanh của thợ sơn (blue painter’s tape). Loại băng keo này dễ dàng bóc ra sau khi in xong, nhưng nhược điểm là có thể để lại vết hằn trên bề mặt đáy của bản in, không phù hợp với những bản in yêu cầu lớp đầu tiên phải thật mịn và đẹp.
Một lựa chọn khác là keo xịt tóc như Paul Mitchell, có thể dùng cho nhiều loại vật liệu khác nhau. Tuy nhiên, bạn cần cẩn thận khi sử dụng vì keo xịt tóc dễ cháy.
6. Bước 6: Sử Dụng Brim Hoặc Raft
Brim trong in 3D là một lớp nhựa mỏng bao quanh mẫu in, giúp tạo thêm diện tích tiếp xúc với bàn in để lớp đầu tiên bám chắc hơn. Brim cũng giúp ngăn ngừa tình trạng cong mép (curling) và cong vênh (warping) khi mẫu in nguội.
Raft cũng có chức năng tương tự brim nhưng khác ở chỗ nó được in bên dưới mô hình thay vì xung quanh. Raft bao gồm nhiều lớp nhựa, đóng vai trò như một nền tảng giúp bù đắp các điểm không đồng đều trên bàn in hoặc hỗ trợ in các vật liệu dễ bị cong vênh như ABS. Điều này đảm bảo rằng các lớp đầu tiên bám dính tốt hơn.
Nếu sử dụng phần mềm Cura, bạn có thể bật Brim hoặc Raft trong phần Build Plate Adhesion.
7. Bước 7: Thay Đổi Loại Bàn In
Nếu bạn đã thử tất cả các cách trên mà vẫn gặp vấn đề, hãy cân nhắc thay thế bề mặt bàn in bằng loại có độ bám dính tốt hơn, chẳng hạn như tấm PEI hai mặt nhẵn.
Tấm PEI (Polyetherimide) có khả năng bám dính tuyệt vời và cũng rất linh hoạt, giúp bạn dễ dàng gỡ mẫu in sau khi hoàn thành. Ngoài ra, nó còn có lớp từ tính giúp việc tháo lắp nhanh chóng, đồng thời bề mặt nhẵn giúp mặt đáy của bản in có độ bóng đẹp.
Một lựa chọn khác là bàn in Garolite G10, loại này bám tốt với nhựa PETG và PLA mà không cần dùng keo dán. Việc vệ sinh bàn in cũng rất dễ dàng.
>>> Ngoài các bước khắc phục mẫu in 3D không bám bàn thì mọi người có thể tham khảo thêm các bài viết liên quan khác về cách sử dụng máy in 3D như:
8. Mẫu In 3D Nhựa Resin Không Bám Dính Vào Bàn In
Ngay cả khi sử dụng một trong những máy in 3D nhựa resin tốt nhất, bạn vẫn có thể gặp vấn đề về độ bám dính. Để tránh tình trạng này, trước tiên bạn cần đảm bảo rằng bàn in song song với tấm FEP, tức là căn chỉnh bàn in đúng cách.
Ngoài ra, bạn cũng cần điều chỉnh thời gian phơi sáng của lớp đầu tiên.
- Sử dụng thời gian phơi sáng lâu hơn cho các lớp đầu tiên để giúp nhựa có đủ thời gian bám chắc vào bàn in.
- Nếu mẫu in bị tách rời trong quá trình in, có thể do thời gian phơi sáng lớp đáy không đủ, bạn cần tăng nhẹ thông số này.
- Ngược lại, nếu mẫu in bám quá chặt vào bàn đến mức khó tháo ra, bạn nên giảm thời gian phơi sáng.
Các giá trị cụ thể sẽ phụ thuộc vào loại resin và máy in 3D bạn đang sử dụng. Bạn có thể thử nghiệm nhiều lần để tìm ra cài đặt tối ưu nhất.
Ngoài thời gian phơi sáng, bạn cũng cần cân nhắc khoảng cách nâng (lift distance) và tốc độ nâng (lift speed) của bàn in. Các giá trị này cũng thay đổi tùy vào từng dòng máy in, nhưng bạn nên điều chỉnh sao cho khoảng cách nâng không quá lớn hoặc quá nhỏ, và tốc độ nâng không quá nhanh hoặc quá chậm để đảm bảo quá trình in thành công.
Kết bài:
Trên đây là những cách hiệu quả để khắc phục lỗi mẫu in 3D không bám dính vào bàn in. Việc làm sạch bàn in, cân chỉnh đúng cách và sử dụng các phương pháp hỗ trợ có thể giúp bạn cải thiện đáng kể chất lượng bản in. Nếu bạn vẫn gặp khó khăn, hãy liên hệ Vinnotek để được tư vấn chi tiết và tìm ra giải pháp tối ưu cho máy in 3D của bạn!
