Cân bàn máy in 3D là bước quan trọng giúp đảm bảo chất lượng in và giảm thiểu lỗi trong quá trình tạo mẫu. Nếu bàn in không được căn chỉnh đúng cách, bản in có thể bị méo, dính kém hoặc thậm chí thất bại hoàn toàn. Trong bài viết này, Vinnotek sẽ hướng dẫn bạn cách cân bàn máy in 3D đúng cách, từ phương pháp thủ công đến tự động, cùng với các mẹo hữu ích để đạt độ chính xác cao nhất.
1. Vì Sao Cần Cân Bàn Máy In 3D?
Nếu bạn từng gặp tình trạng bản in 3D bị méo, lớp nhựa không bám dính hoặc in ra sản phẩm kém chất lượng, rất có thể nguyên nhân là do bàn in chưa được cân chỉnh đúng. Cân bàn máy in 3D không phải là một bước tùy chọn, mà là yếu tố quyết định để có được những bản in đẹp, sắc nét và chính xác. Vậy tại sao nó quan trọng đến vậy, và làm sao để cân bàn đúng cách? Cùng Vinnotek tìm hiểu nhé!
1.1 Cải thiện chất lượng in 3D
Khi cân bàn máy in 3D đúng cách sẽ làm cho chất lượng sản phẩm in 3D tạo ra cao hơn.
- Đảm bảo mặt bàn in phẳng tuyệt đối: Khi bàn in được cân chỉnh đúng cách, đầu phun có thể di chuyển ổn định và chính xác hơn, giúp lớp in đầu tiên trải đều trên bề mặt, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho các lớp tiếp theo. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các chi tiết nhỏ và thiết kế phức tạp.
- Giảm thiểu sai lệch trong quá trình in: Nếu mặt bàn không được cân chỉnh đúng, đầu in có thể ở quá xa hoặc quá gần bề mặt bàn in, dẫn đến việc sợi nhựa không được phân bố đồng đều. Kết quả là bản in có thể bị méo mó hoặc các lớp không kết dính tốt với nhau.
- Cải thiện độ chính xác tổng thể: Một bề mặt in ổn định giúp bản in có độ sắc nét cao, đường nét mượt mà, không bị xô lệch hay lỗi do độ cao không đồng đều.
1.2 Hạn chế lỗi in và tăng độ bám dính
Muốn bản in 3D ít lỗi và bám dính tốt hơn? Chỉ cần điều chỉnh cân bàn máy in 3D đúng cách, bạn có thể giảm tình trạng cong vênh, tách lớp và giúp lớp in bám chắc vào bàn in. Dưới đây là những mẹo đơn giản nhưng hiệu quả để cải thiện chất lượng in của bạn!
- Tăng độ bám dính của lớp nhựa đầu tiên: Khi bàn in được cân bằng tốt, lớp nhựa đầu tiên sẽ dính chặt vào bề mặt, giúp bản in bám vững ngay từ đầu. Điều này giúp giảm thiểu tình trạng mép in bị bong ra hoặc lớp in bị xô lệch trong quá trình in.
- Hạn chế lỗi in phổ biến: Một số lỗi thường gặp như lớp in đầu tiên không dính vào bàn, nhựa bị vón cục, hoặc bản in bị cong vênh có thể được khắc phục bằng cách cân bàn chính xác. Khi đầu phun giữ khoảng cách lý tưởng với bàn in, sợi nhựa sẽ được đùn ra một cách mượt mà và chính xác.
- Giảm lãng phí vật liệu: Nếu cân bàn không chuẩn, bản in có thể bị lỗi ngay từ lớp đầu tiên, dẫn đến việc phải hủy bỏ và in lại từ đầu, gây tốn kém cả về thời gian lẫn vật liệu in.
1.3 Tối ưu thời gian, công sức và nâng cao độ chính xác bản in
Làm sao để in 3D nhanh hơn, đỡ tốn công mà vẫn đảm bảo độ chính xác? Chỉ cần vài mẹo nhỏ, bạn có thể rút ngắn thời gian in, giảm lỗi và cho ra những sản phẩm sắc nét, chất lượng hơn!
- Rút ngắn thời gian thiết lập: Với các phương pháp cân bàn hiện đại, đặc biệt là cân bàn tự động, người dùng có thể tiết kiệm đáng kể thời gian thiết lập máy in so với phương pháp cân bàn thủ công. Thay vì phải điều chỉnh thủ công từng vít, cân bàn tự động giúp đảm bảo đầu in luôn giữ khoảng cách chuẩn với bề mặt bàn một cách nhanh chóng và chính xác.
- Hạn chế thời gian sửa lỗi: Khi bàn in đã được cân đúng, bản in sẽ ít gặp lỗi hơn, giảm thời gian phải dừng in giữa chừng để điều chỉnh lại. Điều này đặc biệt quan trọng với những bản in có thời gian dài, lên đến hàng giờ hoặc thậm chí hàng ngày.
- Cải thiện chất lượng bản in tổng thể: Một mặt bàn được cân chuẩn giúp đảm bảo các lớp in được xếp chồng lên nhau chính xác, từ đó tạo ra các sản phẩm in có độ hoàn thiện cao, bề mặt mịn màng và chi tiết sắc nét hơn.
1.4 Dễ dàng áp dụng cho mọi đối tượng người dùng
Cân bàn là bước quan trọng đầu tiên khi sử dụng máy in 3D, đặc biệt đối với người mới. Một quy trình cân bàn đơn giản, dễ thực hiện sẽ giúp bạn làm quen với công nghệ in 3D nhanh hơn và đạt được chất lượng in tốt ngay từ đầu.
- Thân thiện với người mới bắt đầu: Cân bàn là một trong những bước đầu tiên khi sử dụng máy in 3D, và việc có một quy trình cân bàn đơn giản, dễ thực hiện sẽ giúp những người mới tiếp cận công nghệ in 3D dễ dàng hơn. Các máy in hiện đại với tính năng cân bàn tự động giúp loại bỏ những khó khăn trong việc căn chỉnh thủ công, tạo sự tiện lợi cho người dùng mới.
- Hỗ trợ người dùng chuyên nghiệp tối ưu công việc: Đối với những người có kinh nghiệm sử dụng máy in 3D, một mặt bàn được cân chính xác sẽ giúp họ tiết kiệm thời gian và công sức trong quá trình in, đồng thời đảm bảo chất lượng sản phẩm luôn đạt mức tối ưu.
- Phù hợp với nhiều loại máy in 3D: Quy trình cân bàn có thể áp dụng cho hầu hết các dòng máy in 3D FDM, từ các máy giá rẻ cho đến các dòng máy cao cấp hơn, đảm bảo hiệu suất làm việc ổn định và độ chính xác cao.
>>> Tham khảo ngay các loại máy in 3D cao cấp bán chạy nhất hiện nay
2. Khi nào chúng ta cần phải cân bàn
Cân bàn máy in 3D là một bước quan trọng cần được thực hiện trong các trường hợp sau:
2.1 Khi Máy Mới Được Lắp Ráp
- Đảm bảo độ phẳng ban đầu: Khi lắp ráp một máy in 3D mới, mặt bàn in có thể chưa được căn chỉnh chính xác. Việc cân bàn ngay từ đầu giúp đảm bảo bề mặt phẳng, tạo tiền đề cho các bản in chất lượng cao.
- Ngăn ngừa lỗi in sớm: Nếu bỏ qua bước cân bàn khi mới lắp máy, bạn có thể gặp phải các lỗi như lớp in đầu tiên không đều, nhựa không bám dính tốt hoặc bề mặt in bị méo mó.
2.2 Khi Máy Được Di Chuyển
- Cân chỉnh lại sau khi di dời: Khi máy in 3D được di chuyển từ vị trí này sang vị trí khác, dù chỉ là một khoảng cách nhỏ, mặt bàn có thể bị lệch so với đầu in. Điều này ảnh hưởng đến khoảng cách giữa đầu phun và bàn in, gây ra lỗi in.
- Ổn định lại kết cấu máy: Các rung động trong quá trình di chuyển có thể khiến vít cân bàn bị lỏng hoặc lệch nhẹ. Do đó, sau mỗi lần di chuyển, bạn nên kiểm tra và cân chỉnh lại bàn in.
2.3 Khi Xuất Hiện Lỗi In
- Nhận biết dấu hiệu lỗi in: Nếu bạn nhận thấy bản in có các lỗi như:
- Lớp in đầu tiên không đều
- Nhựa không bám dính vào bàn in
- Bản in bị cong vênh hoặc méo mó
- Chiều cao lớp nhựa thay đổi bất thường trên bề mặt in
Đây là những dấu hiệu cho thấy bạn cần cân bàn ngay lập tức.
- Khoảng cách đầu đùn bị sai lệch: Nếu đầu đùn quá xa, nhựa có thể không bám chặt vào bàn in, dẫn đến bản in bị bong tróc. Ngược lại, nếu đầu đùn quá gần, lớp nhựa có thể bị nén quá mức hoặc tắc nghẽn, ảnh hưởng đến chất lượng bản in.
2.4 Trước Mỗi Lần In
- Duy trì chất lượng bản in ổn định: Nếu bạn sử dụng máy in 3D thường xuyên, tốt nhất nên cân bàn trước mỗi lần in, đặc biệt khi thực hiện các dự án quan trọng.
- Đảm bảo độ chính xác: Việc kiểm tra và cân chỉnh nhanh chóng trước mỗi lần in giúp ngăn ngừa các lỗi phát sinh, tiết kiệm thời gian và tránh phải in lại từ đầu.
2.5 Sau Khi Thay Thế Bộ Phận
- Kiểm tra lại độ cân bằng: Khi thay thế các bộ phận quan trọng như đầu in, mặt bàn, hoặc cảm biến cân bàn, bạn cần thực hiện lại quá trình cân chỉnh để đảm bảo tất cả hoạt động chính xác.
- Tránh sai số trong quá trình in: Mỗi linh kiện mới có thể có độ dày hoặc kích thước khác nhau, ảnh hưởng đến khoảng cách giữa đầu in và bàn in. Việc cân bàn giúp đồng bộ các thông số, đảm bảo máy hoạt động trơn tru.
3. Hướng Dẫn Cân Bàn Máy In 3D Tự động, thủ công Chi Tiết
3.1 Cân Bàn Tự Động
Cân bàn tự động, hay auto bed leveling, là tính năng giúp đảm bảo mặt bàn in phẳng hoàn toàn so với đầu in, tối ưu hóa độ bám dính và giảm thiểu lỗi in.
Cách thực hiện:
Bước 1: Bắt Đầu Quá Trình Cân Bàn Tự Động
Trên màn hình máy in, chọn chức năng “Automatic Leveling (Cân bàn tự động)”. Cụm đầu in sẽ tự động trở về vị trí Home, sau đó máy tiến hành gia nhiệt đến các mức thiết lập:
- Đầu in: 140°C
- Bàn in: 60°C
Bước 2: Tiến Hành Cân Bàn Tự Động
Khi nhiệt độ đã đạt yêu cầu, đầu in sẽ di chuyển đến nhiều điểm khác nhau trên mặt bàn để đo độ cao. Máy sẽ lấy vị trí trung tâm bàn in làm điểm mốc, tính toán sai lệch tại các điểm còn lại và tự động hiệu chỉnh để tạo ra một mặt phẳng ảo song song với đầu in. Tất cả thông số cân chỉnh sẽ được lưu lại.
Bước 3: Hoàn Thành Cân Bàn Tự Động
Khi hoàn tất quá trình cân bàn, máy sẽ hiển thị thông báo trên màn hình. Nhấn “Confirm” để quay lại giao diện điều chỉnh Z-offset.
Tại đây, bạn có thể tinh chỉnh khoảng cách giữa đầu in và bàn in bằng cách sử dụng một tờ giấy (độ dày khoảng 0.1 mm) và cảm nhận lực ma sát giữa đầu in và giấy. Tuy nhiên, phương pháp này chỉ mang tính tương đối.
Lưu ý:
Để đạt được thông số Z-offset chính xác nhất, nên in thử một mẫu kiểm tra lớp đầu tiên từ USB đi kèm máy. Quan sát bề mặt lớp in:
- Nếu lớp quá mỏng, nhòe → Z-offset thấp, cần tăng lên.
- Nếu sợi nhựa không dính vào bàn → Z-offset cao, cần giảm xuống.
Chỉnh đến khi lớp đầu tiên bám tốt, đều, và mịn là đạt.
3.2 Cân Bàn Thủ Công
Bước 1: Cân Chỉnh Z-offset Ban Đầu
Trước khi bắt đầu cân bàn máy in 3D, cần điều chỉnh Z-offset để đảm bảo đầu in không quá sát hoặc quá xa bàn in.
Chuẩn bị một tờ giấy A4 hoặc tờ giấy vàng chuyên dụng đi kèm máy in. Đặt tờ giấy vào giữa đầu in và bàn in. Nếu giấy không thể chèn vào do đầu in quá sát, hãy nhấc đầu in lên bằng cách:
- Trên màn hình, chọn bước di chuyển “1 mm” và nhấn mũi tên lên để nâng đầu in.
- Khi đã đủ khoảng cách, đặt giấy vào, rồi chuyển sang bước di chuyển “0.1 mm”.
- Hạ đầu in từ từ cho đến khi giấy có lực ma sát nhẹ (khó đẩy vào nhưng vẫn có thể rút ra được).
Khi đạt được cảm giác đó, Z-offset đã được thiết lập đúng.
Bước 2: Cân Bàn Thủ Công Bằng Tờ Giấy
Sau khi thiết lập Z-offset, tiếp tục cân bàn bằng cách chọn chức năng “Auxiliary Leveling (Cân bàn thủ công)”.
- Máy sẽ đưa đầu in về vị trí Home và hiển thị giao diện với 4 hoặc 6 điểm cần cân chỉnh (tùy máy):
- Neptune 4 / 4 Pro: 4 bánh xe.
- Neptune 4 Plus / 4 Max: 6 bánh xe.
Tiến hành cân chỉnh từng điểm theo thứ tự:
- Đặt tờ giấy vào vị trí cần cân (ví dụ: vị trí số 1).
- Nhấn nút số “1” trên màn hình. Đầu in sẽ di chuyển đến vị trí đó và hạ xuống.
- Dùng tay xoay bánh xe bên dưới vị trí đó để điều chỉnh độ cao:
- Giấy bị kẹp chặt → đầu in quá sát → xoay bánh xe từ phải sang trái để hạ bàn xuống.
- Giấy lỏng, không tì → đầu in quá xa → xoay bánh xe từ trái sang phải để nâng bàn lên.
- Khi giấy có lực ma sát nhẹ (khó đẩy vào, nhưng vẫn rút ra được), chuyển sang điểm tiếp theo.
Lặp lại thao tác với tất cả các điểm.
Bước 3: Hoàn Thành Quá Trình Cân Bàn
Sau khi điều chỉnh xong tất cả các điểm:
- Nhấn nút “Home (Căn nhà)” để đầu in trở về giữa bàn in.
- Nhấn “< (Quay lại)” để trở về giao diện chính, máy sẽ gợi ý tiếp tục bước “Cân bàn tự động”.
- Khi cửa sổ xác nhận hiện ra, chọn “Confirm (Xác nhận)”.
Máy sẽ tự động gia nhiệt:
- Đầu in: 140°C
- Bàn in: 60°C
Sau khi nhiệt độ đạt yêu cầu, máy sẽ tiến hành quá trình Auto Bed Leveling để tinh chỉnh lại bề mặt một cách chính xác nhất.
Thực hiện đúng các bước trên sẽ giúp máy in đạt độ chính xác cao, cải thiện chất lượng bản in và giảm thiểu lỗi in ấn.
>>> Ngoài ra bạn có thể tham khảo thêm các bài viết liên quan hướng dẫn sử dụng máy in 3D khác như:
4. Các Lỗi Thường Gặp Khi Cân Bàn Máy In 3D
Trong quá trình cân bàn máy in 3D, nhiều lỗi có thể xảy ra, ảnh hưởng đến chất lượng bản in. Dưới đây là những lỗi phổ biến và cách khắc phục hiệu quả.
4.1 Bàn In Không Phẳng
Nguyên nhân:
- Bàn in chưa được cân chỉnh đúng cách, dẫn đến bề mặt không đồng đều.
- Có bụi bẩn hoặc vật cản trên bàn in.
Dấu hiệu:
- Lớp in đầu tiên không đồng đều.
- Sợi nhựa không bám chặt vào bàn ở mọi vị trí.
- Chiều cao và chiều rộng của sợi nhựa thay đổi trên bề mặt bàn.
Cách khắc phục:
- Kiểm tra và cân chỉnh bàn in thủ công hoặc tự động.
- Vệ sinh bề mặt bàn trước khi in để loại bỏ bụi bẩn.
4.2 Đầu Phun Quá Xa Hoặc Quá Gần Bề Mặt Bàn
Nguyên nhân:
- Quá xa: Đầu in đặt quá cao khiến sợi nhựa không dính vào bàn, dẫn đến lỗi in.
- Quá gần: Đầu in đặt quá thấp khiến sợi nhựa bị ép chặt quá mức, gây ra vết lồi trên bề mặt in.
Dấu hiệu:
- Quá xa: Sợi nhựa không bám vào bàn hoặc tạo ra các đường in lỏng lẻo.
- Quá gần: Lớp in đầu tiên quá dày, có vết lồi hoặc sợi nhựa bị đùn quá mức.
Cách khắc phục:
- Điều chỉnh Z-offset để đảm bảo khoảng cách phù hợp giữa đầu in và bàn in.
- Sử dụng cân bàn tự động hoặc thủ công để đạt độ chính xác cao.
4.3 Các Lỗi Khác
- Mòn hoặc trượt filament: Nhựa không được đẩy ra đúng cách do đầu in bị tắc hoặc hao mòn.
- Tình trạng gợn sóng trên sản phẩm: Nguyên nhân có thể do bộ phận cơ khí không ổn định, ốc vít lỏng hoặc dây đai xuống cấp.
- Lỗi “chân voi”: Các lớp in đầu tiên bị lan rộng hơn so với thiết kế, thường do nhiệt độ bàn in quá cao.
4.4 Cách Khắc Phục Tổng Quát
- Kiểm tra và cân chỉnh lại bàn in định kỳ.
- Đảm bảo đầu in và bàn in đạt nhiệt độ phù hợp trước khi in.
- Kiểm tra và vệ sinh đầu in, cảm biến để đảm bảo hoạt động ổn định.
- Thực hành cân bàn thường xuyên để duy trì chất lượng bản in ổn định.
Bằng cách thực hiện các bước trên, bạn có thể giảm thiểu lỗi trong quá trình in 3D và nâng cao chất lượng sản phẩm.
5. Mẹo Cân Bàn Máy In 3D Chính Xác
Để cân bàn máy in 3D chính xác, dưới đây là một số mẹo hữu ích:
5.1 Sử dụng giấy để đo khoảng cách
Một trong những phương pháp đơn giản và hiệu quả nhất để cân bàn máy in 3D là sử dụng một tờ giấy mỏng (thường dày khoảng 0.1 mm) để đo khoảng cách giữa đầu in và mặt bàn.
- Đặt tờ giấy vào giữa đầu in và bàn in, sau đó di chuyển đầu in đến các góc khác nhau của bàn.
- Dùng bánh xe điều chỉnh dưới bàn in để thay đổi độ cao cho đến khi cảm thấy đầu in tì nhẹ vào giấy, đủ để di chuyển tờ giấy mà vẫn có một chút ma sát.
- Tránh để đầu in ép quá chặt vào giấy, điều này có thể làm tắc đầu in hoặc ảnh hưởng đến độ bám dính của lớp nhựa đầu tiên.
5.2 Kiểm tra định kỳ để duy trì hiệu suất
Việc cân bàn không chỉ nên thực hiện một lần mà cần được kiểm tra định kỳ để đảm bảo chất lượng bản in luôn đạt mức tối ưu. Một số thời điểm quan trọng cần kiểm tra lại cân bàn gồm:
- Sau khi di chuyển máy: Khi di chuyển máy in 3D từ vị trí này sang vị trí khác, có thể làm lệch bàn in.
- Sau khi thay thế linh kiện: Nếu bạn vừa thay đầu in, mặt bàn hoặc bất kỳ bộ phận nào, cần cân lại bàn để tránh lỗi in.
- Trước mỗi lần in quan trọng: Nếu bạn chuẩn bị in một mô hình lớn hoặc quan trọng, kiểm tra cân bàn trước khi in giúp tránh hỏng bản in giữa chừng.
5.3 Mẹo khác
- Làm sạch đầu in và mặt bàn: Trước khi cân bàn, đảm bảo đầu in và mặt bàn sạch sẽ để tránh bụi bẩn ảnh hưởng đến quá trình cân.
- Sử dụng chế độ cân bàn nâng cao: Nếu máy hỗ trợ, hãy sử dụng chế độ cân bàn nâng cao để tăng độ chính xác.
- Thực hành cân bàn thường xuyên: Cân bàn là một kỹ năng cần được thực hành thường xuyên để đảm bảo chất lượng bản in tốt nhất
6. Tạm kết
Cân bàn máy in 3D đúng cách là yếu tố quan trọng giúp bạn tạo ra những bản in chất lượng, bám dính tốt và hạn chế lỗi. Dù bạn sử dụng phương pháp thủ công hay tự động, việc kiểm tra và điều chỉnh định kỳ sẽ giúp duy trì hiệu suất máy in tối ưu. Vinnotek hy vọng những hướng dẫn trên sẽ giúp bạn thao tác dễ dàng hơn và có trải nghiệm in 3D hiệu quả. Nếu bạn cần tư vấn hoặc hỗ trợ, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi!
